De chat is een uitstekende en laagdrempelige plek voor iedereen om diverse zaken te bespreken met betrekking tot het noorderlicht verschijnsel. De chat is toegankelijk voor beginners en amateur noorderlicht spotters. Op tijden dat er veel activiteit in de lucht én op de chat is, worden bepaalde vragen steeds weer opnieuw gevraagd. "Is er noorderlicht te zien vanavond?" is een van deze vragen. Dit maakt de chat erg onoverzichtelijk en levert veel extra dataverkeer op.

  Ik hoop dat je begrijpt dat, net als jou, de meer ervaren mensen ook proberen niets van het schouwspel te missen en druk bezig zijn met het analyseren van de laatste gegevens. In deze FAQ vind je de antwoorden op de meest algemene vragen. Stel pas een vraag in de chat wanneer deze niet in de FAQ voorkomt.

  Deze pagina is in het Nederlands vertaald door J.C. op den Dries, oftewel Skua uit de chat, waarvoor mijn dank!

  Let op: deze FAQ kan altijd iets achterlopen op de originele FAQ in het Engels.

Vragen of suggesties?

FAQ over het noorderlicht:
1. Is er kans op Noorderlicht vanavond?
2. Bz? Bt? Snelheid? Wat betekent al deze gegevens?
3. Hoe maak ik een mooie foto van het noorderlicht?
4. Wat veroorzaakt het noorderlicht?
5. Waarom zijn er verschillende kleuren in het noorderlicht?
6. Hoe moet ik Canopus lezen? / wat is Canopus ?
7. Wat is LASCO, en waar kan ik de data vinden?
8. Wat is EPAM en waar kan ik dit vinden?
9. X Class, M Class Flares, wat zijn het en waar kan ik deze gebeurtenissen volgen? SEC data.
10. Waar kan ik online all-sky aurora camera's vinden?
11. Graag wil ik programma's downloaden!
12. Zijn er goede boeken over dit thema?
13. Wat zijn zonnevlekken, en welke rol spelen ze?
14. Wat zijn coronal holes, en welke rol spelen ze?
15. Wat is de magnetosfeer?
16. Wat is mijn Geomagnetische breedte? En waarom is er een verschil?
17. Wat is de auroral oval?
18. Waar kan ik meer vinden over het actuele weer?
19. Wat is de Van Allen gordel?
20. Wat zijn alle mogelijkheden in het chatkanaal?

IRC gerelateerde FAQ:
0. Wat is IRC?
1. Wat is Undernet, en waarom is het chatkanaal daar gehost?
2. Hoe kom ik op het #SpaceWeather kanaal?
3. Er geen activiteit in de chat, werkt alles wel?
4. Hoe is het chatkanaal georganiseerd? Wie is wie?
5. Waar kan ik meer leren over IRC?
6. Snel cursus IRC commando's.
7. Netiquette
8. Wat is een netsplit?
9. Hoe kom ik op het chatkanaal met HydraIRC?
10. Een paar aanwijzingen voor gebruikers met een mobiele telefoon

1. Is er kans op noorderlicht vanavond?
   Dit is een zeer moeilijke vraag om te beantwoorden en een vraag die elke paar minuten weer terug komt in de chat als er een actieve storm bezig is.  Er zijn veel factoren die meespelen om noorderlicht zichtbaar te maken op de plek waar jij nu bent. De locatie, breedtegraad, licht vervuiling door de maan of andere steden in de buurt, wolken, etc. etc. Lees de laatste voorspellingen op http://www.spacew.com. Ik hoop dat je begrijpt dat precies bepalen wanneer het begint, hetzelfde is als vragen hoe laat het begint te regenen als er in het weerbericht regen voorspeld is. Als laatste: Als er mensen zijn die het noorderlicht zien, dan zal je het ALTIJD in de chat te lezen krijgen!

2. Bz? Bt? Snelheid? Wat betekenen al deze gegevens?
   Deze gegevens worden allemaal geregistreerd door de ACE satelliet. ACE bevindt zich tussen de zon en aarde op de plek waar de zwaartekracht van beide hemellichamen gelijk aan elkaar is. De satelliet registreert speciaal de zonne wind. Omdat de satelliet zo ver van de aarde af staat duurt het ongeveer 40 minuten voordat een front opgemerkt door ACE de aarde bereikt. Een aantal gegevens die naar de aarde gestuurd worden zijn:

• Bz is de magnetische oriëntatie van de zonne wind. Hoe zuidelijker hoe beter. Net zoals tegenpolen elkaar aantrekken, wordt dan de zonne wind. aangetrokken door het magnetische veld van de aarde. Hierdoor wordt de overdracht van zonne deeltje in de magnetosfeer versterkt. Met een noordwaarts gerichte Bz worden ze afgestoten. Waarden van -20 of lager zijn zeer gunstig.
• Snelheid (Velocity), Een plotselinge, zeer sterke toename van de snelheid betekent de aankomst van het schokfront. Waarden van 650 km/sec of hoger zijn gunstige waarden.
• Dichtheid (Density), Het aantal deeltjes per kubieke centimeter. Hoe meer hoe beter. Een waarde van 10 of hoger is gewenst.
  
  De 2 uurs grafiek kun je hier bekijken.

3. Hoe maak ik een mooie foto van het noorderlicht?
   Neem hier eens een kijkje. Voor een paar beginners tips met belichtings tijden, bekijk deze pagina. Bekijk ook eens de informatie bij elke foto in de gallery op http://www.northern-lights.no/ en http://www.spacew.com/ Dit is ook een goede bron voor informatie.

   Op deze site hebben we een pagina toegevoegd met handleidingen. Deze handleidingen beschrijven hoe je een foto met noorderlicht naderhand kan bewerken.  Voor tips om foto's in het veld te maken raden we je toch aan de eerder genoemde links te bekijken.

4. Wat veroorzaakt het noorderlicht?
   In het kort: geladen deeltjes uitgestoten door de zon worden vervoerd door de zonne wind. Als deze deeltjes de aarde bereiken kunnen ze geleid worden door het magnetische veld richting de poolregionen. Als ze naar beneden zakken in onze atmosfeer reageren ze met gasmoleculen zoals zuurstof en stikstof. Deze reactie levert een zichtbaar schouwspel op: Aurora Borealis (of Australis rond de zuidpool) oftewel het noorderlicht. Wil je meer lezen over het ontstaan van noorderlicht klik hier and hier.

5. Waarom zijn er verschillende kleuren in het noorderlicht?
   Alles hierover kan je hier lezen.

6. Hoe moet ik Canopus lezen?    Als je naar de kaart kijkt, zijn er in Canada en USA een rij punten te zien. De data voor de grafiek worden op deze punten verzameld. De kaart laat de auroral oval zien en de locaties waar zichtbaar noorderlicht waargenomen word. Hoe helderder (witter) de ovaal hoe meer kans er op noorderlicht is. Bedenk wel dat je zuidelijker dan de ovaal aangeeft, nog steeds noorderlicht kan zien. Kijk dan laag over de horizon naar het noorden.   Canopus's "volledige ovaal" versus rtAmie's meer nauwkeurige geografische weergave   Een nadeel van Canopus is de onnauwkeurigheid m.b.t. Europa. Noord Amerika ligt ca. 6 uur van Europa af en substormen kunnen zeer plaatselijk voorkomen. Dus als je niet in Noord Amerika bent kun je beter gebruik maken van een andere bron, zoals rtAmie.   Deze kaart is samengesteld uit satelliet data en laat de auroral oval in het rood zien geprojecteerd op een kaart van het noordelijk halfrond. De hoeveelheid rood staat voor de sterkte van de ovaal. Net zoals "hoe witter hoe beter"in de Canopus graph.

8. Wat is EPAM en waar kan ik dit vinden?
   Een toename van de EPAM data is een teken van een aankomend front. Normaliter gaat de rode lijn regelmatig omhoog (met een paar kleine onregelmatigheden erin) tot gunstige waardes van 1.0E+05 tot 1.0E+06. Als het front arriveert zal deze waarde plotseling sterk stijgen en ineens weer inzakken.

9. X Class, M Class Flares, wat zijn het en waar kan ik deze gebeurtenissen volgen? SEC data.
   Een zonnevlam (flare) vindt plaats als de energie opgeslagen in een gedraaid magnetisch veld plotseling vrij komt. Meestal is dit vanaf een zonnevlek (punt 13). Met deze flares wordt ook de röntgenstraling sterker. Gebruik makend van de SEC grafieken is het mogelijk de röntgenstraling van de zon te volgen. De straling is ingedeeld in A, B, C, M en X class gebeurtenissen. Op volgorde van grootte. Hoge M class en X class gebeurtenissen zijn zeer interessant voor de noorderlicht enthousiasten. Met behulp van de Lasco animaties (punt 7) kan je bepalen of ze geassocieerd zijn aan op de aarde gericht CME's.

10. Waar kan ik online all-sky aurora camera's vinden?

   Een aantal zeer mooie all-sky camera's zijn: Kiruna, Sweden, Sodankyla, Finland, Alomar, Norway, Poker Flat, Alaska

11. Graag wil ik programma's downloaden!
   Iedereen wil graag mooie dingen downloaden! Op internet is veel gratis informatie te vinden. Voor mensen die graag dieper in de theorie willen duiken ben ik er zeker van dat ze weten hoe Google werkt. Hiermee zijn verschillende wetenschappelijke documenten in pdf-formaat te vinden. Deze kunnen geprint worden en je leert er veel van. Als je een programma wilt dat de laatste data volgt: STD Aurora Monitor is het kleine broertje van SWIM. Dit programma is freeware dat gratis gedownload en geevalueerd kan worden. Omdat dit een uitgeklede versie is heeft het een aantal tekortkomingen en irritante fouten. Maar je kan niet alles voor niets krijgen!

  SOHO is een belangrijke satelliet voor ons. Een van de instrumenten aan boord is LASCO waarvan het belang uitgelegd is bij punt 7. Op de SOHO website kan je een complete CD-ROM downloaden met daarop heel veel informatie over de verschillende instrumenten aan boord. Ook staat er informatie op over de zonnewind en de zon zelf. Dit mag eigenlijk niet missen in je verzameling! Als je een nieuwere versie van Windows heb en de CD-ROM wil niet starten dat helpt het misschien om het virtuele geheugen op exact 4000 MB te zetten

12. Zijn er goede boeken over dit thema?
   Er zijn verschillende boeken beschikbaar over dit onderwerp. Als je 1 boek wilt waar alles op een eenvoudige manier uitgelegd word dan is The Aurora Watcher's Handbook een aanrader! De inhoud betreft alle onderwerpen die interessant zijn voor dit thema. Let op: het is een engelstalig boek.

15. Wat is de magnetosfeer?
   Voor informatie lees dit artikel. Een grafiek welke interessant is om te volgen tijdens een aankomst van een schokfront is deze.

16. Wat is mijn Geomagnetische breedte? En waarom is er een verschil?
   We hebben 2 polen. 1 pool is de geografische pool, deze word gebruikt op landkaarten. De andere is de geomagnetische pool. De 2 polen liggen niet precies op dezelfde plaats.De magnetische pool is het referentiepunt voor een kompas. De ovaal waar noorderlicht te zien is, is gekoppeld aan deze magnetische pool. Daarom is voor ons als noorderlicht kijkers de magnetische breedte belangrijker dan de geografische. De magnetische pool bevindt zich helaas meer richting Canada. Hierdoor kan er in Noord America op een veel lagere locatie (geografisch gezien) noorderlicht gezien worden dan in Europa. Om te bekijken wat je magnetische breedte is kan je op de volgende pagina's kijken: Noord Amerika, Eurazië, Zuid Afrika & Australië, Zuid Amerika.

18. Waar kan ik meer vinden over het actuele weer?
    Het maakt niet uit hoe sterk de storm is, als er wolken op je kijklocatie zijn: geen show! Vaak zijn de weerberichten op de radio of tv te algemeen of vaag. Soms is het dan beter zelf naar de beschikbare satelietgegevens te kijken en dan bepalen waar het weer het meest gunstig is om de show niet te missen. Radaranimaties maken het ook mogelijk te zien waar de komende uren het minste bewolking is. Soms kan 20 km rijden het verschil maken tussen geen noordlicht door bewolking of een prachtige show! Een aantal voorbeelden van online weergegevens:

19. Wat is de Van Allen Gordel?
   De Van Allen Gordel is een soort donut rondom de aarde op de hoogte van de evenaar. Het werkt als een soort val voor sterk geladen deeltjes afkomstig van de zon en de kosmos. Als hij helemaal gevuld is met deeltjes staat hij ze af richting de poolregio's van de aarde in een substorm. Hierdoor is er noorderlicht te zien. De gordel is genoemd naar de ontdekker James van Allen. Meer informatie is hier te vinden.

20. Wat zijn de alle mogelijkheden in het chatkanaal?
   Er zijn verschillende services beschikbaar in het chatkanal, sommige zijn volledig geautomatiseerd en andere zijn te gebruiken d.m.v. commando's. De services met commando's zijn:

   Volledig geautomatiseerde services betreft het openbaar maken van rapporten afkomstig van het internet. Momenteel hebben we de volgende setup:

0. Wat is IRC?
   IRC betekend Internet Relay Chat en is een van de oudere protocols op het internet. Het protocol heeft een aantal regels vastgelegd waarmee een grote groep gebruikers met elkaar kunnen praten. Omdat het protocol zeer open is is het mogelijk nieuwe speciale functies toe te voegen zoals de service wat de zonnewind data laat zien.

1. Wat is Undernet, en waarom is het chatkanaal daar gehost?
   Undernet is een van de grootste IRC netwerken. Een netwerk bestaat uit verschillende IRC servers over de hele wereld die gekoppeld aan elkaar zijn, zodat ze samen 1 netwerk vormen. Gebruikers die aangemeld zijn bij hetzelfde IRC netwerk kunnen chatten met iedereen die ook bij een willekeurig kanaal zijn aangemeld. ("kanaal"is correcte IRC terminologie voor "Chat-room")
  Het voordeel van het gebruiken van een bestaand netwerk is dat we dan niet een eigen IRC server hoeven op te zetten. Ook zijn de servers van Undernet van een hoge kwaliteit. en ze staan in direct contact met de belangrijke "backbones" die het hele internet bij elkaar houdt. Het is handig een server te kiezen die geografisch in de buurt van je ligt. Dit voor een optimale snelheid. 

2. Hoe kom ik op het #SpaceWeather kanaal?
   Ten eerste moet je beschikken over toegang tot Undernet. Op de Undernet website is een web chat pagina te vinden als je liever geen IRC programma installeert. Om op een kanaal te komen, volg de volgende stappen:

  Vul een zelfgekozen naam in bij "Nickname". Bedenk nog een alternatieve naam omdat er geen 2 dezelfde namen op het zelfde moment gebruik kunnen maken van het netwerk.

• Bij "Your Favorite Channel" moet je "#SpaceWeather" invullen.
• Bij het "Channel" dropdown menu, scroll helemaal naar beneden en selecteer "Another channel".
• Bij het "server" dropdown menu, kies de locatie welke geografisch het dichtst bij je ligt.
• Druk op "Connect"! Als alles goed gaat wordt je binnen een paar seconden naar het #spaceweather kanaal gebracht.

   Als je liever een echt IRC programma op je computer hebt staan zijn er veel mogelijkheden. Windows mIRC is een populair programma maar niet gratis. HydraIRC is een gratis programma voor Windows. Als je een andere programma wilt of je gebruikt een ander besturings systeem, deze pagina heeft veel andere mogelijkheden.

   Voor het instellen van andere programma om op onze chatkanaal te komen is het handig naar de bijgeleverde documentatie te kijken. In ieder geval moet je een Undernet server kiezen (geografisch het dichtst bij) en als je verbonden bent, voeg het #spaceweather kanaal toe. Hoe je op het chatkanal moet komen met HydraIRC, deze FAQ op de pagina helpt je verder.

3. Er is geen activiteit in de chat, werkt alles wel?
   De activiteit op het chatkanaal kan erg verschillend zijn maar hangt wel van een paar factoren af. De belangrijkste is de activiteit van de zon en de zonnewind, natuurlijk. Tijdens actieve stormen kan je er zeker van zijn dat er veel gechat wordt over dit onderwerp! Als er geen kans is op noorderlicht kan het van tijd tot tijd erg rustig zijn op het chatkanaal. Het chatkanaal is echter wel altijd beschikbaar en dus ook de verschillende services die we aanbieden op het kanaal.

4. Hoe is het channel georganiseerd? Wie is wie?
    Het zal je opvallen dat sommige personen vaker aanwezig zijn dan anderen. De personen met een @-teken in hun nicknaam zijn de "channel operators". De taak van deze mensen is het kanaal op orde te houden en het, op alle manieren, te onderhouden. Bij problemen, meld het bij een van hun. Bij voorkeur een operator die actief is op dat moment. Ook zijn er "bots"(afkorting voor robot) actief als beheerder. De belangrijkste is SporadiX. Deze bot maakt verschillende services beschikbaar, zoals de melding van nieuwe rapporten, het laten zien van de actuele zonnewind data en nieuw ontdekte CME's.

5. Waar kan ik meer leren over IRC?
   Er zijn op het internet veel sites beschikbaar over IRC, zoals http://www.new2chat.com/ en http://www.irchelp.org/irchelp/new2irc.html . Dit zijn goede plekken om te starten

6. Snel cursus IRC commandos
   De bij Punt 5 genoemde sites zal je sneller op weg helpen, maar hieronder staan een paar van de meest belangrijke commandos. Voor het geval je een snelcursus wilt:

7. Netiquette
   Een klein woord over het gebruik van correcte netiquette (etiquette op het Internet). Het chatkanal kan op sommige tijden erg druk zijn en jezelf constant herhalen zal dan niet gewenst zijn. Dit speciaal voor mensen in het veld die online zijn met behulp van een mobiele telefoon. Speciaal voor drukke tijden: Blijf ontopic, dit zal veel tekst schelen. SCHRIJF NIET MET HOOFDLETTERS, dit word opgevat als schreeuwen. Maakt geen gebruik van verschillende kleuren of scripts die overbodige kleuren en berichten maken in het chatkanaal.

8. Wat is een netsplit?
   Het Undernet IRC netwerk bestaat uit een groot aantal servers over de hele wereld welke in verbinding staan met elkaar. Het kan gebeuren dat de verbinding tussen 2 van deze servers tijdelijk wegvalt. De gebruikers van elke kant zien de gebruikers van de andere kant weggaan van het kanal met een bericht ongeveer gelijk aan:*** nick (ident@some.isp.com) Quit (*.net *.split)
   Als deze netsplit voorkomt tussen 2 servers ieder aan een kant van de atlantische oceaan, zal het aantal gebruikers dat het kanaal deelt zeer groot zijn. In de meeste zaken zal de split niet lang duren en zal je "de andere kant" terugkomen in een paar minuten.
   Als je je op een alleenstaande server bevindt die van het netwerk afgegooid word, en het duurt erg lang. Dan kan je proberen via een andere server terug op het chatkanaal te komen. Netsplits zijn een klein nadeel voor het gebruik van IRC, maar de voordelen, zoals het gebruiken van eigen bots die data laten zien, zijn groter dan het nadeel van een netsplit.

9. Hoe kom ik op het chatkanaal met HydraIRC?
   Nadat je het programma gedownload en geinstalleerd hebt en je start het de eerste keer. Dan moet je een indentiteit instellen. Typ in het scherm "User Identity"de onderstaande informatie, verander natuurlijk de gegevens naar je eigen nickname. Klik dan op de "Add" knop.

  Na dit kan je op de connectknop drukken. Deze kan je vinden in de iconbar aan de bovenkant van het programma. De icoon is roodomcirkeld op de onderstaande afbeelding:

  Scroll in het volgende scherm een klein stukje naar benden en klik op "Undernet". Daarna op de irc.undernet.org server, en klik dan op "OK":

  Er wordt nu een nieuw scherm geopend en het programma zal proberen contact te maken met het Undernet netwerk. Dit duurt een aantal seconden. Wanneer er verbinding is wordt er een scherm geopend met alle beschikbare chatkanalen. Deze kan meteen gesloten worden omdat je al weet welk kanaal je wilt toevoegen! Typ in de "edit"box van het server scherm: /join #spaceweather en er zal weer een nieuw scherm geopend worden. Dit keer voor het chatkanaal. Gefeliciteerd het is je gelukt!

10. Een paar aanwijzingen voor gebruikers met een mobiele telefoon
   Als je met een mobiele telefoon in het veld bent is er door ons een 2e kanaal geopend. Deze is misschien wel interessant voor je. Op #spaceweatherdata is het niet mogelijk te chatten, maar de bot is zal regelmatig de laatst bekende data geven net zoals in het hoofd chatkanaal. Dit is een makkelijke en goedkope manier om alle data te volgen, zonder de hoge kosten voor het downloaden van plaatjes of het moeten doorlezen van de offtopic gesprekken op de reguliere chat. Ook zal de data vaker ververst worden als op de reguliere chat. Als je een java client voor mobiele telefoons nodig hebt, jmIrc is een gratis optie.